We zich inschreef voor onze nieuwsbrief kreeg deze week een eerste keer een nieuwsbrief over het hydrologisch herstelproject voor de vallei van de Kleine Nete ter hoogte van De Zegge en het Olens Broek in z'n mailbox. 

 

Wil je ook graag de nieuwsbrieven ontvangen? Schrijf je dan in via deze link!

 

In 2026 maken we werk van de opmaak van een peilbesluit dat bepaalt welke waterpeilen via de regelbare constructies (stuwen, pompgemalen...) op de waterlopen in het gebied in de toekomst aangehouden moeten worden. 

De opmaak van een peilbesluit voor het gebied rond De Zegge is nodig omdat de huidige ontwatering via twee pompstations niet vergund is. Deze ontwatering van de landbouwpolder zorgt vandaag ook voor een verlaging van de grondwaterstanden in de aangrenzende Natura 2000-gebieden wat een probleem vormt voor de grondwaterafhankelijke natuur. Het toekomstig peilbeheer moet dus garanderen dat de grondwaterpeilen in de Natura 2000-gebieden voldoende hoog blijven zodat de aanwezige veengebieden niet verder verdrogen. 

Een eerste stap in de procedure is de opmaak van een oriëntatienota in overleg met de begeleidingsgroep met de lokale besturen en natuur- en landbouworganisaties. De oriëntatienota brengt het huidige peilbeheer en de behoeften vanuit het landgebruik ik het gebied in kaart en geeft aan hoe de milieueffecten onderzocht zullen worden (mer-scoping). Begin januari 2026 is deze oriëntatienota afgewerkt en voor advies voorgegeld aan de in de regelgeving bepaalde adviserende instanties. 

Na de verwerking van de adviezen volgt de opmaak van het eigenlijke peilbesluit en een planmilieueffectenrapport. Over dat ontwerp van peilbesluit zal wellicht in de tweede helft van 2026 een openbaar onderzoek georganiseerd kunnen worden.

Lees de oriëntatienota voor het peilbesluit

In 2024 startte de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) met de opmaak van een landbouweffectenrapport (LER) dat in beeld brengt welke landbouwbedrijven gronden in het gebied gebruiken en wat de impact is op deze bedrijven als de gronden niet meer gebruikt zou kunnen worden of minder bruikbaar worden door het beoogde hydrologisch herstel. 

Landbouwers met gronden in het gebied rond De Zegge en het Olens Broek waar op termijn mogelijk effecten voor het landbouwgebruik kunnen ontstaan als gevolg van het hydrologisch herstel van de vallei werden een eerste keer uitgenodigd voor een infoavond op 13 november 2024 in Geel. Op deze infoavond kregen de landbouwers uitleg over de ruimtelijke opgave voor het gebied, de resultaten van de ecohydrologische studie en een toelichting over de opmaak van het landbouweffectenrapport (LER).  Daarna contacteerde VLM de betrokken landbouwers voor een individueel gesprek en de opmaak van een (vertrouwelijk) rapport per bedrijf. 

De eindresultaten van het landbouweffectenrapport werden aan de betrokken landbouwers gepresenteerd op 24 november 2025 in Geel, waarna de Vlaamse Landmaatschappij het (algemene) eindrapport afwerkte. 

Bekijk de presentatie getoond aan de landbouwers op 24 november 2025:

Lees hier het eindrapport van het LER

Op 3 december 2025 besliste minister Brouns het voorstel voor een nieuw strategisch project in de vallei van de Kleine Nete goed te keuren. Onder het motto "Werken IN de vallei = werken AAN de vallei’ legt dit project de focus op al wie werkt in en rond de vallei.

Het Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete neemt de coördinatie op zich en werkt hiervoor samen met verschillende partners. Het project loopt van januari 2026 tot december 2028, en wordt mogelijk gemaakt dankzij een investering van 300.000 euro door Vlaanderen, aangevuld met 75.000 euro van de provincie en de 13 betrokken gemeenten.

Centraal in het project staat het Living Lab Kleine Nete, het gebied rond de Zegge in Geel. Daar brengen we wetenschap, beleid en praktijk samen om te experimenteren met duurzame natte landbouw in een veranderende omgeving. Met dit project willen de projectpartners het gebied van de Kleine Nete verder laten evolueren naar een economisch rendabele én ecologisch robuuste regio waarin werken in de vallei vanzelf ook werken aan de vallei wordt.

Meer info over het nieuwe strategisch project lees je op deze pagina.

Op zondag 21 september 2025 trokken 160 wandelaars door het natuurgebied De Zegge tijdens de Zeggedag. Onderweg kregen ze meer inzicht in de uitdagingen van de vallei van de Kleine Nete rond de Zegge en hoe de Vlaamse overheid ze de komende jaren wil aanpakken. 

Vanuit de Molen van ’t Veld vertrokken buurtbewoners, landbouwers en geïnteresseerden op een begeleide wandeling doorheen het natuurgebied. Onderweg hielden ze halt op vijf plekken waar experts uitleg gaven over de actuele uitdagingen en mogelijke oplossingen in de omgeving. Het projectteam ging in gesprek met de deelnemers over de gevolgen van de drooglegging van de landbouwpolder en de overstromingen met vervuild water. Ook lichtten ze toe hoe de overheid de komende jaren de landbouwpolder opnieuw wil inrichten, met oog voor zowel natuur als landbouw.

Hieronder kan je alle infopanelen en de folder die vooraf in de buurt verspreid werd nog eens opnieuw bekijken.

 

Folder voor buurtbewoners Zeggedag 2025:

 

Het plan van aanpak voor het hydrologisch herstel van De Zegge voorziet ook een landbouwinnovatietraject om goed in te kunnen spelen op de veranderende omstandigheden in de vallei van de Kleine Nete. Zo willen we tot een gedragen, toekomstbestendige aanpak komen die ook oog heeft voor de belangen van de talrijke economische actoren in die in de vallei aanwezig zijn. Landbouwers vragen zich terecht af hoe toekomstgerichte en rendabele landbouwpraktijken in hun regio eruit zouden kunnen zien.

Met de oprichting van een Living Lab Kleine Nete willen onderzoeksinstellingen, landschapsorganisaties en beleidsmakers samen met landbouwers antwoorden formuleren op essentiële vragen:

Wat is de eigenheid van dit gebied? Hoe creëren we er ruimte voor water terwijl we het risico op overstromingsschade toch maximaal beperken? Kunnen “natte teelten” aan dit alles bijdragen? Zo ja welke gewassen zijn geschikt, wat zijn de te verwachten opbrengsten en mogelijke afzetmarkten? Hoe worden “natte” landbouwgebieden best ingericht? Hoe versterken we het aanpassingsvermogen van onze bedrijven, en met name de landbouwers?

Het Kleine Nete-samenwerkingsverband, de KU Leuven en de KMDA organiseerde daarom in samenwerking met het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO), het Agentschap Landbouw en Zeevisserij, HOGent, Provincie Antwerpen, Thomas Moore, Boerenbond en Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete op maandag 31 maart 2025 een debatavond op de KU Leuven - Campus Geel.

Na een verwelkoming door Marlon Pareijn (burgemeester Stad Geel), prof. Gerard Govers (vicerector KU Leuven) en Cathy Berx (gouverneur provincie Antwerpen) gaf Jeroen De Waegemaer (Instituut voor Landbouw-, Visserij en Voedingsonderzoek) een lezing over de meerwaarde van 'living labs'. Riccy Focke (Agentschap Landbouw en Zeevisserij) sprak over de succes- en faalfactoren bij transitievraagstukken in de landbouw.

Daarna was er een panelgesprek met Joris Relaes (ILVO), Riccy Focke (Agentschap Landbouw en Zeevisserij), Karen Vancampenhout (KU Leuven Campus Geel), Dries Herpoelaert (KMDA), Pieter Veen (HOGENT), Bas Van der Veken (Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete), Bert De Keyser (Boerenbond), Michaël Cassaert (Thomas More) en Lies Cambie (provincie Antwerpen) dat gemodereerd werd door gouverneur Berx.

Bekijk hier de presentaties van de lezingen:

"Van onderuit. Verkenning van een Living Lab over landbouw en vernatting" (Jeroen De Waegemaeker, Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek) "Van verandering naar vooruitgang. Transitiemanagement in praktijk" (Riccy Focke, Agentschap voor Landbouw en Zeevisserij)

 

Landbouwers met gronden in het gebied rond De Zegge en het Olens Broek waar op termijn mogelijk effecten voor het landbouwgebruik kunnen ontstaan als gevolg van het hydrologisch herstel van de vallei werden uitgenodigd voor een infoavond op 13 november 2024 in Geel. Op deze infoavond kregen de landbouwers uitleg over de ruimtelijke opgave voor het gebied, de resultaten van de ecohydrologische studie en een toelichting over het landbouweffectenrapport (LER) dat nu opgemaakt wordt.

 

Bekijk hier de ingesproken presentatie van het infomoment.

 

Op basis van de inzichten van de ecohydrologische studie is er een zone afgebakend waar effecten op de mogelijkheden voor landbouw verwacht worden als gevolg van het hydrologisch herstelproject. Het gaat dan om mogelijk hogere grondwaterstanden en frequentere overstromingen. Dat betekent dat een groot deel van deze zone na de ingrepen wellicht niet langer bruikbaar zal zijn voor veevoeder- en akkerbouwteelten zoals die vandaag in dat gebied plaatsvinden.

Het landbouweffectenrapport (LER) wordt opgemaakt door de Vlaamse Landmaatschappij en brengt in beeld: 

welke landbouwbedrijven gronden in het gebied gebruiken;

wat de impact is op de bedrijven als de grond niet meer gebruikt zou kunnen worden of minder bruikbaar worden;

welke begeleidende of flankerende maatregelen zinvol zouden kunnen zijn voor deze bedrijven.

 

Lees hier het antwoord op alle gestelde vragen Stel zelf een vraag

Heb je vragen over het hydrologisch herstelproject of over de opmaak van het landbouweffectenrapport? Op de pagina ‘Vaak gestelde vragen’ vind je een overzicht van de vragen die al gesteld werden met het antwoord erop. 

Heb je zelf nog algemene vragen? Dan kan je die hier stellen. Als je vraag relevant is voor een breed publiek, publiceren we op deze website zo snel mogelijk een antwoord.  Om een vraag te kunnen indienen, moet je jezelf eerst registreren en inloggen.

Persoonlijke vragen stel je best via info@kleinenete.be.

 

Lees het antwoord op vaak gestelde vragen  Stel zelf een vraag